Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
физ шалкар.docx
Скачиваний:
238
Добавлен:
01.05.2015
Размер:
575.03 Кб
Скачать

56. Токтардың магниттік өзара әсерлесуі. Магнит өрісі. Магнит индукция векторы

, мүндағы контурдың нормаль бірлік векторы мен магнит мндукция арасындағы бүрыш. Векторлық түрде , контурдың магнит моменті. Олай болса айналдырушы момент . Бұданмагнит индукциясы шамасы қатынасымен анықталады.Бағыты сыншы контурға түсірілген оң нормалдың тепе-теңдік бағытына сәйкес векторлық шама. Магнит индукциясының күш сызықтары үшін, кез келген нүктедегі жанамасы осы нүктедегі индукция векторымен бағыттас сызықты аламыз. Магнит индукциясының күш сызықтарының электр өрісінің кернеулік сызықтарынан ерекшелігі - ол әр уақытта тұйық болады, 15.1 суретте әртүрлі жүйенің күш сызықтары көрсетілген. Тұйық болғандықтан оларды құйынды деп атайды.

Магнит өрісі потенциалды емес, тұйық контур бойынша қозғалған зарядтың істейтін жұмысы нөлге тең емес. Магнит индукциясының бағыты оң бұранда ережесі бойынша анықталады. Өлшем бірлігі тесла (Тл).

Магнит өрісі электр өрісі сияқты екі негізгі қасиетке ие. Бұл қасиеттер векторлық өрістің ағынымен және циркуляция векторымен байланысты және магнит өрісінің негізгі заңдарын өрнектейді.

57. Био Савар Лаплас заңы. Суперпозиция принципі. Дөңгелек токтың центріндегі магнит өрісі.

. Био-Савар Лаплас заңы кез келген бір тоғы бар өткізгіштін элемент өрісінің бір нүктесіндегі магнит өрісінің бағыты мен шамасын анықтайды, МодуліБи Савар Лаплас заның қарапайым жүйенің магнит өрісін есептеу үшін қолдану . 1) Дөнгелек тоқтын центріндегі магнит өрісін анықтау,

2. шексіз түзу өткізгіштің бойымен өткен тоқтын магнит өрісі ,

3. үзын соленойд немесе катушка ішіндегі магнит индуқциясы мұндағы n бірлік ұзындығына келетін орам саны

Суперпозиция принципы: егер берілген кеңістік нүктесінде әртүрлі тоқтар магнит өрістерін тудырса онда осы нүктедегі қорытқы магнит өрісі олардыңвекторлық қосындыларымен анықталады.

58. Магнит ағыны. Магнит өрісі үшін Гаусс теоремасы. Магнит өрісінде тогы бар өткізгіштің орын ауыстыру жұмысы

Магнит ағыны скалярлық шама, магнит индукция векторының жазық бетінің аудаына көбейтіндісі . Егер магнит өрісі біртекті болса.

Магнит өрісінде тоғы бар өткізгішті орын ауыстыру жұмысы

Сыртқы магнит өрісінде тоғы бар жылжымалы өткізгіш еркін қозғалады. Сыртқы өріс контур жазықтығына перпендикуляр кесіп өтсін. Ампер күші әсерінен өткізгіш dx аралығына қозғалып, жұмыс істейді dA=Fdx=IBldx=Ibds. Мұнда Bds=dФ магнит индукциясының ағының береді. Олай болса dA=I dФ. Сонымен, магнит өрісінде тоғы бар өткізгіш орын ауыстырғанда істелетін жұмыс тоқ күші мен аудан арқылы өтетін магнит ағынының айырмасының көбейтіндісіне тең.

Гаусс теоремасы. Магниттелген заттардың өрісінің өткізгіштік токтардың өрісі сияқты көздері болмайды. Сондықтан Гаусс теоремасы вакуумдегі өрістегідей өзгеріссіз жазылады

Сондықтан векторының сызықтары барлық жерде үздіксіз болады.

59. Магнит индукция векторының циркуляциясы туралы теорема және оны қарапайым жүйелердің магнит өрістерін есептеу үшін қолдану

векторының циркуляциясы туралы теорема. Магнетиктерде циркуляция векторы өткізгіштік токтармен қатармагниттелу токтарымен анықталады

.Осы өрнектерді ескеріп алатынымыз

Интеграл астындағы шама

магнит өрісінің кернеулігі деп аталады. Бұл шаманың физикалық мағынасы жоқ, оның көмегімен біртексіз ортадағы магнит өрісінің теңдеулерін ыңғайлы түрде жазуға болады.

векторының циркуляция теоремасы: тұйықталған контур бойымен алынған векторының циркуляциясы осы контурмен шектелген өткізгіштік токтардың алгебралық қосындысына тең